Oekraïne

Alleen personen afkomstig uit Oekraïne die vallen onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming zullen een bewijs van verblijf ontvangen van de IND waarmee zij recht hebben op opvang en waarmee zij mogen werken in Nederland. Je leest op de website van de Rijksoverheid wanneer vluchtelingen wel en wanneer zij niet onder de richtlijn vallen. Uiteindelijk bepaalt de IND, op basis van de informatie die zij hebben, of aan de voorwaarden is voldaan en er een bewijs van verblijf wordt verstrekt. Daarnaast moeten zij een BSN hebben en door jou als werkgever aangemeld zijn bij het UWV.

Nee, de Richtlijn Tijdelijke Bescherming geeft alleen recht op werken in loondienst. Werken als zelfstandige of zzp’er is in principe niet toegestaan, tenzij de persoon beschikt over een aparte verblijfs- en/of werkvergunning die zelfstandige arbeid toestaat.

Op deze website dien je als werkgever een melding te doen. Ten minste twee dagen voor aanvang van de werkzaamheden moet bij het UWV het volgende worden gemeld:

• Gegevens van de werkgever: bedrijfsnaam, vestigingsadres, postcode en vestigingsplaats, KvK-nummer en sector;
• De identiteitsgegevens van de vreemdeling: voor- en achternaam, geboortedatum, geslacht, nationaliteit, documentnummer van het reisdocument en v-nummer (vreemdelingennummer van de IND);
• Gegevens over de werkzaamheden: begin- en einddatum van het dienstverband, functie, omschrijving en plaats van de werkzaamheden, arbeidsduur, voor zover van toepassing de toepasselijke cao, het loon en voor zover daarin wordt voorzien door de werkgever, gegevens over de huisvesting.

Het niet naleven van deze verplichting is een overtreding van de Wet Arbeid Vreemdelingen en kan resulteren in een boete van € 1.500,-.

Personen met de Oekraïense nationaliteit dienen te worden ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) in de gemeente waar zij (tijdelijk) verblijven. Zij worden automatisch ingeschreven in de Basis Voorziening Vreemdelingen (BVV) en zijn daarmee bekend bij de IND en krijgen daarmee ook een Burgerservicenummer (BSN). Dit gaat dus buiten de reguliere route van de RNI-loketten om.  Zonder een BSN kan een Oekraïner in Nederland niet werken voor een Nederlandse werkgever. Daarnaast kan de Oekraïner met een BSN een bankrekening openen in Nederland.

Op grond van de Richtlijn tijdelijke bescherming Oekraïne, hebben vluchtelingen rechten gekregen op huisvesting, zorg, onderwijs én toegang tot de arbeidsmarkt. De richtlijn tijdelijke bescherming Oekraïners is inmiddels verlengd tot 4 maart 2027. Wat er na deze datum gebeurt, is op dit moment nog niet bekend en zal op Europees niveau worden besloten. Houd hier rekening mee bij het aangaan van langlopende arbeidsovereenkomsten, opleidingen of investeringen in personeel.

Ook voor deze groep geldt de Richtlijn Tijdelijke Bescherming. En dus ook voor deze groep is de richtlijn verlengd tot 4 maart 2027. Voor deze groep gelden dezelfde rechten en plichten als voor vluchtelingen met een Oekraïense nationaliteit.

Nee, zij vallen sinds 4 september 2025 niet meer onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming.

Vanwege de vaak kortlopende arbeidscontracten heeft de Rijksoverheid besloten om de Regeling Medische zorg Ontheemden uit Oekraïne (RMO) in werking te laten treden. Het declareren van de vergoeding van medische zorg voor vluchtelingen uit Oekraïne wordt daarmee vereenvoudigd. Dit houdt in dat Oekraïners vanaf 1 augustus 2022 geen Nederlandse zorgverzekering meer hoeven af te sluiten, ook niet als ze in Nederland werken. Lees verder… 

Overboekingen van en naar het buitenland zijn mogelijk. Maar met een Oekraïense betaalkaart is het niet altijd mogelijk in Nederland te betalen of geld op te nemen. Bovendien brengt dit vaak extra kosten met zich mee. Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen na aankomst in Nederland bij banken en andere betaaldienstverleners een betaalrekening openen. Bij de betaalrekening zit een IBAN, een betaalpas en de mogelijkheid om via internetbankieren of met een mobiele app te betalen en bankieren. Voor het openen van een bankrekeningnummer is een erkend identiteitsbewijs nodig. Heeft de vluchteling deze niet? Ook dan is het mogelijk een bankrekeningnummer te openen. Lees verder…

Uiteraard, er zijn geen specifieke uitzonderingen of extra bepalingen van kracht. Het is belangrijk, net als voor alle andere werknemers, dat Oekraïners op basis van de Nederlandse wet- en regelgeving en de arbeidsvoorwaarden uit de cao’s worden beloond, en dat zij onder goede arbeidsomstandigheden kunnen werken.

Bij inkomsten uit arbeid stopt het leefgeld.

Dit mag wanneer er aan de voorwaarden van de Wet Aanpak Schijnconstructies en de Wet Minimumloon wordt voldaan, net zoals bij andere werknemers. De huisvesting moet dan o.a. gecertificeerd zijn door het Agrarisch Keurmerk Flexwonen (AKF) of Stichting Normering Flexwonen (SNF). Voorwaarde is hierbij dat de Oekraïense werknemer via een schriftelijke volmacht toestemming geeft aan de werkgever voor de inhouding voor huisvesting op het WML. Bij deze schriftelijke volmacht moet een afschrift van de huurovereenkomst en van de bescheiden waaruit blijkt dat de woning is gecertificeerd worden overlegd. Wordt voldaan aan deze voorwaarden dan mag maximaal 20% van het WML worden ingehouden voor de huisvesting (conform de cao Open Teelten en cao Glastuinbouw).

Er mogen voorschotten op het loon worden gegeven die later worden ingehouden. Wel moet per saldo van het voorschot en de slotbetaling minimaal het netto equivalent van het WML giraal worden betaald. Dat betekent dat de werknemer, als je een voorschot later verrekent met het loon, over de hele loonperiode samen minimaal het netto‑bedrag van het wettelijk minimumloon (WML) moet ontvangen. Dit bedrag moet via de bank (giraal) worden uitbetaald. Door het voorschot en de inhouding mag de werknemer dus niet onder het netto minimumloon uitkomen. Ook moeten werkgever en werknemer schriftelijk overeenkomen dat er sprake is van een voorschot op het loon.

Werkgevers die geraakt worden door de oorlog in de Oekraïne kunnen als zij aan de voorwaarden voldoen voor hun werknemers een ontheffing van het verbod op werktijdverkorting krijgen. Aanvragen van bedrijven die te maken hebben met de volgende omstandigheden worden niet gehonoreerd:

• Werkvermindering als gevolg van Nederlandse of Europese sancties tegen Rusland.
• Werkvermindering als gevolg van prijsverhogingen die (mede) het gevolg zijn van de Oekraïne-oorlog.
• Werkvermindering als gevolg van het wegvallen van één leverancier of afnemer in de Oekraïne, tenzij hiermee reeds in de bedrijfsvoering rekening is gehouden en aangetoond kan worden dat in deze specifieke situatie geen alternatief mogelijk was (en is).

Andere relevante voorwaarden zijn hier te vinden (website Rijksoverheid).

In sommige gevallen is het ook mogelijk gebruik te maken van collegiale in- en uitleen van personeel. Kijk hier voor meer informatie.